Радио бул – тек сөзлерди интонация менен оқыў деп ойлаппан…

Ўақыт деген жүйрик тулпар. Көзди ашып жумғанша зымрап өтип бармақта. Сол ўақыттан ҳәр ким  қалай пайдаланыў өзиниң еркинде, кимдир оны босқа жиберсе, басқасы оннан үнемли пайдаланады.  Мине, арадан 3 жыл өтти. Изимдеги жылларыма қарасам не иследим екен? Нени уйрендим? Нени жойттым? деген сораўлар мени қыйнайды. Дүньяда кәсиплер көп, ҳәр бир кәсиптиң машақаты ҳәм машқаласы бир-биринен парық қылады.   Мен де өндирис әмелиятымда журналистика тараўының қыйыншылықларын аз болса да сезип атырман.

Балалығымнан журналист болыўды қәлегенимди, телевидениеде диктор болған апаларға қарап отырып, оларға ҳәўесим келгенин, яки даўыслары бир-биринен жағымлы, журналистлердиң сөзлериниң сондай  салдамлығынан радио тыңлаўшысына айланғаным я болмаса газета-журналларды ақтарып қызықлы мақалаларды таўып оқып, оларды қандай журналист жазды екен? Олар қалайынша сөзлерди бир-бири менен  келистирип қурайды екен, қалайынша сөзлер бир-бири менен тап «жүзикке қас қойғандай» мас бола қалады екен деп ойланыўым менен бул кәсипке деген ықласым оятқан  еди. Лекин, мен газетадағы журналистлердей сөзлерди саплап қурай алмайман, даўысымда радиоға түспесе керек, телевидениеде болса камераның алдында албырап, сөйлей алмасам не болады деген сораўлар мени қыйнар еди.

Лекин, журналистика қәнигелигине оқыўға кирип, ол жердеги узтаз-журналистлерден билим алып, ҳәмме нәрсе инсанның өз қолында екенлигин, ол ҳәмийше излениўден, билим алыўдан, алға қарай талпыныўдан  жалықпаса ғана гөзлеген мақсетине жетиўин аңлап келмектемен.

Бизлер журналистика кәнигелигиниң 4-курс студентлери ҳәзирги ўақытта студентлик дәўиримиздиң соңғы әмелиятын өтеп атырмыз. Бул жылымыз соңғы питкериўшы жыл болғаны ушын ўақыт зымырып өтип баратырғандай. Изимде өткен үш жылыма қарасам өзимди тек баспасөз тараўында сынап көриппен, сонлықтан, усы жылы радио тараўында әмелият өтеўге қарар еттим. Мениң қыялымда радио бул тек даўыс қағаздағы жазыўды интонация менен оқыў деп ойлаппан. Бирақ, мен жүдә алжасыппан. Дәслепки күнлери радионың қыйыншылығына көнбей мен бул жерде әмелият өтемеймен, меннен радио баслаўшы шықпайды, даўысым радиоға түспейди деп кетип қалып журген күнлерим болды. Бир бет қағазды 20 мәрте яки оннанда көп оқыйман, микрафон алдында албырап, айтажақ сөзлеримди умытып қала беремен. 2 минутлық еситтириў яки рубрика  таярлаў ушын азанлы кеш мантаж столында отырып таярланыўға туўра келеди.

Радио баслаўшы ҳәр бир сөзге итибар берип, оны тәсирли ҳәм түсиникли етип оқыў керек, дурыс оларда дәслеп қыйналған, ал ендиликте кәсибин тереӊ менгерген радио баслаўшыларына айланған. Бәлким, ойлаў мүмкин радиода көрнис жоқ микрафон алдында емин-еркин сөйлеўге болады деп, егер мен де усы жылғы өндирис  әмелиятымды радиоға алмағанымда солай ойлап, радио баслаўшылық кәсибин аӊсат көрип кетер едим.

Өндиристеги радио баслаўшылар әмелият дәўиримде радионың сырларын жалықпастан, еринбей, ҳәр бир сөзди қайтып оқыў керек, даўысқа қалай тусыў керек, қалайынша интонация сақлаў кереклигин, жақсы еситтириў таярлаў ушын бир текстти 30 мәрте яки оннанда көп оқып таярланыў кереклигин  үйретип келмекте, солардың нәтийжесинде мен радио баслаўшылыққа қызығыўшылығым күн сайын артып келмекте.

Ҳәр бир инсан өзи таңлаған кәсибиниң қыйыншылықларын жеңе билсе, өз кәсибин шын кеўилден жақсы көрсе ғана жетик кәниге болыўына исенемен.

Гаўҳар Бегжанова,

Журналистика қәнигелигиниң 4-курс студенти.