MUHANDISLIK KOMMUNIKASIYALAR QURILIShI KAFEDRASI

1990 yil Toshkent arxitektura qurilishi instituti tarkibida ochilgan Nukus texnika fakul’tetida «Fuqaro va sanoat qurilishi», «Suv ta’minoti va kanalizasiya» mutaxassisliklari bo‘lib, unda dastlab «Umumiy muhandislik fanlar» kafedrasi ochilib, 1991 yili bu kafedra ikki mutaxassislik – «Suv ta’minoti va kanalizasiya» va «Fuqaro va sanoat qurilishi» kafedrasiga bo‘linadi.

«Suv ta’minoti va kanalizasiya» kafedrasi t.f.n. K.Baymanovning rahbarligida texnika fanlari bo‘yicha o‘quv ish rejalari, o‘quv ish dasturlari bo‘yicha o‘quv metodik qo‘llanmalar tayyorlanadi. Muhandislik geologiya va gidrogeologiya, gidravlika, geodeziya fanlari bo‘yicha laboratoriyalar tashkillashtirilib stendlari o‘rnatildi.

Texnika sohasi bo‘yicha ilmiy darajali kadrlar tayyorlash eng qiyin massalardan hisoblanib, K.Baymanov bu asosiy masala bo‘yicha SANIIRI, TAQI, TIIIMSX institutlariga borib, shu sohaga oid olimlar bilan gaplashib, ilmiy va amaliy yordam so‘rab texnika fanlari nomzodlarini tayyorlash bo‘yicha mashaqqatli mehnatining natijasida kafedra har taraflama rivojlana boshladi. 1995-2021 yillar oraligida kafedramizda 1 ta texnika fanlari doktori K.Baymanov, iqtisod fanlari nomzodlari (J.Atanizov 1991 y., G.Xalmuratova 1996 y., R.Eshniyazov 1998 y.), 6 ta texnika fanlari nomzodi (B.Isakulov 2000 y., O.Aknazarov 2002 y., X.Abdullaev 2005 y., D.Jumamuratov 2009 y., T.Uzaqov 2010 y., I.Asamatdinov 2012 y.). Shulardan O.Aqnazarov va I.Asamatdinovlar professor K.Baymanov rahbarligida nomzodlik dissertasiyalarini himoya qildilar va 1ta pedagogika fanlari nomzodi (M.Pirimjarov 2009 y.), 2 ta texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (R.Baymanov va Z.Turlibaev 2021 y.) dissertasiyalarini muvaffaqiyatli himoya qilishdi.

Professor-o‘qituvchilar tomonidan ilmiy amaliy seminarlar (1993, 1994, 1998) va Respublika miqyosidagi ilmiy-amaliy konferensiyalar (2011-2012 yy.) o‘tkazildi.

Kafedra professor-o‘qituvchilarining ko‘p yillik ilmiy-tadqiqot ishlarining natijasida: Orol bo‘yi mintaqasidagi inshootlarni loyihalash, qurish va ekspluatasiyalash xususiyatlari bo‘yicha ko‘rsatgichlari: yengil yuviladigan kanallarni gidravlik hisoblash metodikasini, mayda qum zarrachalari oqimning olib yurish faolligini aniqlash tenglamasi, to‘g‘onli suv olish kanallarini tezlashtirish rejimlari bo‘yicha takliflarni: Taxiyatosh gidrouzelining va suv tindirgichlarning ekspluatasiyalash rejimlarini yaxshilash bo‘yicha ko‘rsatmalar; Qoraqalpog‘iston respublikasi sug‘orish sistemasida tarkiblangan suv o‘lchagich inshootlarini graduirovkalash va kichik xo‘jaliklar aro kanallarga suv o‘lchaydigan (vodosliv, nasadka, porog va boshqalar) inshootlarni qurish, sug‘orish tarmoqlari kanallarining foydali ish koeffisientini ko‘tarish bo‘yicha takliflar va ko‘rsatmalar ishlab chiqarishga joriy etildi.

2014-yili kafedra «Muhandislik kommunikasiyalar qurilishi» kafedrasi etib qayta tashkil etildi va hozirgi vaqtda Toshkent Arxitektura qurilish instituti,  Toshkent avtomobil yo‘llarini loyihalash, qurish va foydalanish instituti, Samarqand Davlat arxitektura qurilish instituti, Toshkent irrigasiya va qishloq ho‘jaligini mexanizasiyalash muhandislari instituti, Toshkent texnika universiteti va Qozog‘iston Aqtobe «Dunyo» instituti, Orolni qutqarish fondi Nukus filiali bilan birgalikda ilmiy-pedagogik ishlar olib borilmoqda. Ko‘p yillar mobaynida kafedrada an’anaga aylangan atoqli ishlab chiqarish korxonalari mutaxassislari t.f.d. R.Koshekov, t.f.n. B.Salimova, t.f.n. A.Gadoev, t.f.n. I.Asamatdinov va boshqalar taklif qilinib korporativ birga ishlash asosida mutaxassislik fanlar bo‘yicha ma’ruza o‘qib, bitiruv malakaviy ishlar va amaliyotlarga rahbarlik qilib kelmoqdalar. Shuningdek, kafedraga rivojlangan davlatlarning ilg‘or o‘quv yurtlari professor-o‘qituvchilari ham taklif etilib, ular kafedra talabalariga darslar o‘tib kelmoqda. 2020/21 o‘quv yilida Shvesiya Uppsala universiteti professori L.Rayden kafedra magistrantlariga dars o‘tmoqda. 2019/20 o‘quv yilida Latviya universiteti dosenti Ya.Zaloksnis, Astraxan davlat arxitektura-qurilish universiteti kafedra mudiri Ye.Debrasovalar kafedra talabalariga dars o‘tdilar.

Kafedrada xalqaro TEMPUS loyihasi asosida UZWATER: Asosiy e’tiborni suv resurslarini boshqarishga qaratilgan atrof muhit himoyasi va doimiy rivojlanish mutaxssisliklar bo‘yicha magistratura dasturi va HighVEC Avtomagistral qurilishi muhandisligi va  mashina ishlab chiqarish muxandisligi bo‘yicha o‘quv dasturini ishlab chiqish mavzusida izlanishlar olib boriladi. Loyiha dasturi asosida kafedra professor-o‘qituvchilari birga ishlovchi o‘quv yurtlariga borib o‘z mutaxassisliklari bo‘yicha malakalarini oshirishdi va shu dasturdagi o‘quv adabiyotlari, laboratoriya uskunalari olib kelindi.

Keyingi 5 yilda kafedra professor-o‘qituvchilari tomonidan 100 dan ortiq xalqaro, 200 dan ortiq Respublika miqyosida ilmiy maqolalar  chop etildi.

Kafedra professor-o‘qituvchilari «Qoraqalpog‘iston xududida muhandislik kommunikasiya inshootlarini loyihalash, qurish va ekspluatasiyalash o‘zgachaliklari masalalari» bo‘yicha ilmiy ishlarni olib bormoqda. Hozirgi vaqtda kafedrani dos. Baimanov Ruslan Kenesbaevich boshqarib kelmoqda.

Kafedrada faoliyat olib borayotgan ilmiy darajali professor o‘qituvchilar

Baimanov Ruslan Kenesbaevich, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori. 1986-yili 17-sentyabrda Nukus shahrida tug‘ilgan. 2012-yili Toshkent irrigasiya va melioratsiya institutin tugatgan. Mutaxassisligi Gidrotexnika inshootlari qurilishi. 2021-yil «Nauchnoe obosnovanie zakonomernosti i metodov rascheta ruslovix pereformirovanii verxnego b’efa nizkonapornix plotin» mavzusida texnika fanlari bo‘yicha filosofiya doktori (PhD) dissertasiyasini himoya qildi. Baymanov Ruslan Kenesbaevich 30 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar chop yetgan. Ulardan 1 ta darslik va 4 ta o‘quv qo‘llanmasi, Oliy attestasiya komissiyasi nashrlari ro‘yxatiga kiritilgan jurnallarda 11 ta maqola, Scopus ma’lumotlar bazasida indekslangan jurnallarda 5 ta maqola, 10 dan ortiq xalqaro va Respublika konferensiyalar tezislari muallifi. 2017 yildan kafedrada assistent lavozimida ishlab kelmoqda.

Arzuov Maulenbergen Kosbergenovich, texnika fanlari nomzodi, dosent. 1960-yili Kegayli tumanida tug‘ilgan. 1982-yil Nukus davlat universitetini tamomlagan. Mutaxassisligi muhandis-mexanik. 1992-yil «Sovershenstvovanie texnologii ochistki sel’skoxozyaystvennoy texniki pri texnicheskom servise» mavzusida nomzodlik dissertasiyasini himoya qildi. 66 dan ko‘proq ilmiy metodik ishlari bosmada e’lon qilingan. Shuning ichida 1 ta mualliflik guvohnomasi, 1 ta darslik, 6 ta o‘quv metodik qo‘llanmalar bosmadan chiqdi. 2014-yildan boshlab kafedra dosenti.

Turlibaev Zakir Temirxanovich, texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori. 1989-yil 18-avgustda Nukus shahrida tug‘ilgan. 2012 yilda Qoraqalpoq Davlat Universitetini bakalavr darajasini tugatgan.  2014 yilda Toshkent arxitektura-qurilish institutida magistraturani tamomlagan. Muhandislik kommunikasiyalari qurilishi va montaji bo‘yicha bakalavr, Gidrotexnika inshootlari bo‘yicha magistraturani tamomlagan. 2021 yilda «Qoraqalpog‘iston Respublikasining gidromorf tuproqlari sharoitida paxta subirrigasiya usulining samaradorligi» mavzusida texnika fanlari doktori (PhD) himoya qilgan. Turlibaev Zakir Temirxanovich tomonidan 28 dan ortiq ilmiy-uslubiy ishlar chop etilgan. Ulardan 6 ta o‘quv qo‘llanmasi, Scopus ma’lumotlar bazasida indekslangan jurnallarda 2 ta maqola, 20 dan ortiq xalqaro va milliy konferensiyalar tezislari muallifi. 2014 yildan kafedrada assistent lavozimida ishlab kelmoqda.

Bundan tashqari, Muhandislik kommunikasiyalar qurilishi kafedrasida katta o‘qituvchilardan K.Aytbaev, D.Ospanova, G.Abdiganieva, assistentlardan  Q.Baxiev, N.Dawletmuratova, A.Seytimbetov, stajer o‘qituvchilardan D.Kayipbergenov va U.Qdirbaevlar faoliyat yuritib kelmoqdalar.

Foydali havolalar